Bảo hiểm hàng hóa đông lạnh xuất nhập khẩu là gì?

Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản, thịt, trái cây đông lạnh và thực phẩm chế biến lớn trên thế giới. Mỗi năm, hàng triệu tấn hàng hóa được vận chuyển bằng container lạnh đến các thị trường như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Liên minh châu Âu.

Khác với hàng khô thông thường, hàng đông lạnh luôn phải được bảo quản trong một dải nhiệt độ nghiêm ngặt. Chỉ cần mất điện, hỏng máy lạnh, chậm giao hàng hoặc container gặp sự cố, chất lượng hàng hóa có thể giảm sút nghiêm trọng, thậm chí bị từ chối nhập khẩu.

Chính vì vậy, bảo hiểm hàng hóa đông lạnh xuất nhập khẩu là một công cụ quản trị rủi ro quan trọng, giúp doanh nghiệp hạn chế thiệt hại tài chính khi hàng hóa gặp sự cố trong quá trình vận chuyển quốc tế.

Không chỉ bảo vệ giá trị hàng hóa, bảo hiểm còn giúp doanh nghiệp duy trì uy tín với khách hàng, đáp ứng yêu cầu của ngân hàng và đối tác trong các hợp đồng ngoại thương. Hotline:0932377138

---

Vì sao doanh nghiệp nên mua bảo hiểm hàng hóa đông lạnh xuất nhập khẩu?

Trong thực tế, một container thực phẩm đông lạnh có giá trị từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng.

Nếu xảy ra tổn thất, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với:

• Mất toàn bộ giá trị lô hàng.
• Chi phí tiêu hủy hàng.
• Chi phí lưu container.
• Chi phí lưu bãi tại cảng.
• Phạt chậm giao hàng.
• Mất khách hàng.
• Khiếu nại quốc tế.

Chỉ cần một sự cố nhỏ cũng có thể khiến lợi nhuận của cả một lô hàng biến mất.

Đó là lý do hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản lớn đều tham gia bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế.

---

Những mặt hàng đông lạnh thường tham gia bảo hiểm

Loại hình bảo hiểm này phù hợp với nhiều nhóm hàng hóa như:

Thủy sản

• Tôm đông lạnh.  Cá tra. Cá ngừ. Mực. Bạch tuộc. Cua. Ghẹ. Nghêu. Sò.

Đây là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

---

Thịt đông lạnh

• Thịt bò. Thịt heo. Thịt gà. Thịt cừu.

---

Rau củ quả đông lạnh

• Xoài.
• Thanh long.
• Chuối.
• Sầu riêng đông lạnh.
• Rau củ IQF.

---

Thực phẩm chế biến

• Xúc xích.
• Chả cá.
• Hải sản chế biến.
• Pizza đông lạnh.
• Kem. Hotline:0932377138

---

Đối tượng được bảo hiểm

Đối tượng bảo hiểm là giá trị hàng hóa được vận chuyển bằng:

• Đường biển.
• Đường hàng không.
• Đường bộ.
• Đường sắt.
• Vận tải đa phương thức.

Thông thường doanh nghiệp sẽ mua bảo hiểm theo từng chuyến hàng hoặc theo hợp đồng bao (Open Policy) cho nhiều lô hàng trong năm.

---

Những rủi ro lớn đối với hàng đông lạnh

Khác với hàng khô, hàng đông lạnh có thêm rất nhiều rủi ro đặc thù.

Ví dụ:

Tai nạn tàu biển

• Cháy tàu.
• Mắc cạn.
• Đâm va.
• Chìm tàu.
• Lật tàu.

---

Container bị rơi xuống biển

Mỗi năm thế giới ghi nhận hàng nghìn container bị rơi khỏi tàu trong điều kiện thời tiết xấu.

Nếu container chứa thực phẩm đông lạnh bị mất hoàn toàn, doanh nghiệp có thể chịu thiệt hại rất lớn.

---

Cháy container

Một vụ cháy trên tàu có thể làm hư hỏng toàn bộ hàng hóa.

Đây là một trong những rủi ro phổ biến được bảo hiểm theo các điều khoản ICC phù hợp.

---

Thiên tai

• Bão.
• Sóng lớn.
• Động đất.
• Núi lửa.
• Sét đánh.

---

Tai nạn trong quá trình bốc dỡ

Ví dụ:

• Cẩu làm rơi container.
• Xe nâng làm thủng container.
• Va chạm trong cảng.

---

Phạm vi bảo hiểm

Phạm vi bảo hiểm phụ thuộc vào điều khoản mà doanh nghiệp lựa chọn.

Thông thường gồm:

Institute Cargo Clauses (A)

Đây là điều khoản có phạm vi bảo hiểm rộng nhất.

Bảo hiểm cho hầu hết các rủi ro bất ngờ, trừ những trường hợp bị loại trừ.

Đây cũng là điều khoản được nhiều doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản lựa chọn.

---

Institute Cargo Clauses (B)

Bảo hiểm một số rủi ro được liệt kê.

Phạm vi hẹp hơn ICC A.

---

Institute Cargo Clauses (C)

Là điều khoản có phạm vi bảo hiểm cơ bản nhất.

Thường áp dụng khi doanh nghiệp muốn tối ưu chi phí.

---

Điều khoản Frozen Food Clauses là gì?

Đối với hàng đông lạnh, ngoài ICC A, doanh nghiệp thường mua thêm Institute Frozen Food Clauses.

Điều khoản này được thiết kế riêng cho:

• Thực phẩm đông lạnh.
• Hải sản đông lạnh.
• Thịt đông lạnh.
• Thực phẩm bảo quản lạnh.

Mục tiêu là bổ sung phạm vi bảo hiểm phù hợp với đặc tính của hàng hóa.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý từng điều khoản cụ thể sẽ có phạm vi bảo hiểm và loại trừ riêng. Ví dụ, điều khoản đình công đối với thực phẩm đông lạnh (CL265) chỉ bảo hiểm tổn thất do đình công, bạo động, khủng bố và không bảo hiểm thiệt hại do hàng bị rã đông hoặc mất lạnh.

---

Điều khoản đình công (Strike Clauses CL265)

Trong vận chuyển quốc tế, rủi ro không chỉ đến từ thiên tai hay tai nạn mà còn có thể phát sinh từ:

• Đình công tại cảng.
• Bạo động.
• Biểu tình.
• Khủng bố.
• Rối loạn dân sự.

Điều khoản CL265 của PJICO bảo hiểm tổn thất hàng hóa do các rủi ro đình công, công nhân bị cấm xưởng, bạo động dân sự hoặc hành vi mang động cơ chính trị gây ra; đồng thời bảo hiểm phần tổn thất chung và chi phí cứu hộ liên quan theo điều khoản. Tuy nhiên, điều khoản này cũng quy định nhiều điểm loại trừ như hao hụt thông thường, đóng gói không phù hợp, khuyết tật vốn có của hàng hóa, chậm trễ, mất khả năng thanh toán của chủ tàu, thiếu năng lượng làm lạnh do đình công, chiến tranh và các rủi ro khác được liệt kê.

PHẦN 2: ĐIỀU KHOẢN LOẠI TRỪ, THỜI HẠN BẢO HIỂM, QUY TRÌNH BỒI THƯỜNG VÀ KINH NGHIỆM MUA BẢO HIỂM HÀNG HÓA ĐÔNG LẠNH XUẤT NHẬP KHẨU

Những trường hợp không được bảo hiểm

Một trong những sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là cho rằng mua bảo hiểm đồng nghĩa với việc mọi tổn thất đều được bồi thường. Trên thực tế, mỗi hợp đồng đều có các điều khoản loại trừ và người mua cần hiểu rõ trước khi ký kết.

Đối với điều khoản Institute Frozen Food Clauses – Strike Clauses CL265 mà bạn cung cấp, PJICO quy định khá rõ các trường hợp không thuộc phạm vi bảo hiểm.

1. Hư hỏng do mất lạnh hoặc rã đông

Đây là điểm đặc biệt quan trọng.

Điều khoản CL265 là điều khoản bảo hiểm rủi ro đình công đối với thực phẩm đông lạnh và không bảo hiểm tổn thất do hàng hóa bị rã đông hoặc mất lạnh. Điều này cũng được thể hiện ngay trong tên điều khoản là "Loại trừ thiệt đông lạnh".

Do đó, nếu doanh nghiệp muốn bảo vệ rủi ro hư hỏng do mất lạnh, cần lựa chọn thêm các điều khoản bảo hiểm phù hợp khác theo chương trình bảo hiểm hàng đông lạnh. Hotline:0932377138

---

2. Đóng gói không đúng quy cách

Nếu hàng hóa bị hư hỏng vì:

• Bao bì không đạt tiêu chuẩn.
• Đóng gói sai kỹ thuật.
• Xếp container không đúng quy trình.
• Chuẩn bị hàng không phù hợp.

thì đây là trường hợp loại trừ theo điều khoản bảo hiểm.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp xuất khẩu cá tra nhưng pallet không được cố định đúng cách, khiến hàng xô lệch trong quá trình vận chuyển và bao bì bị rách. Đây là dạng tổn thất có thể không được bảo hiểm nếu nguyên nhân xuất phát từ việc đóng gói không phù hợp.

---

3. Hao hụt tự nhiên

Một số hiện tượng như:

• Hao hụt trọng lượng tự nhiên.
• Hao mòn thông thường.
• Giảm thể tích tự nhiên.

không thuộc phạm vi bồi thường.

---

4. Khuyết tật vốn có của hàng hóa

Nếu hàng hóa đã có vấn đề trước khi vận chuyển, chẳng hạn:

• Thực phẩm không đạt chất lượng.
• Đã có dấu hiệu hư hỏng.
• Bảo quản không đúng trước khi giao cho đơn vị vận chuyển.

thì tổn thất phát sinh từ các nguyên nhân này sẽ không được bảo hiểm.

---

5. Thiệt hại do chậm trễ

Ngay cả khi việc chậm trễ phát sinh từ một rủi ro được bảo hiểm, tổn thất trực tiếp do chậm giao hàng vẫn thuộc trường hợp loại trừ theo CL265 (trừ các khoản chi phí được quy định riêng trong điều khoản).

---

6. Mất khả năng thanh toán của chủ tàu

Nếu tổn thất phát sinh từ việc:

• Chủ tàu phá sản.
• Chủ tàu mất khả năng tài chính.
• Người khai thác tàu không đủ khả năng thực hiện nghĩa vụ.

thì cũng không thuộc phạm vi bảo hiểm của điều khoản này. Hotline:0932377138

---

7. Chiến tranh và phóng xạ

Điều khoản CL265 loại trừ các tổn thất phát sinh từ:

• Chiến tranh.
• Nội chiến.
• Khởi nghĩa.
• Cách mạng.
• Vũ khí hạt nhân.
• Chất phóng xạ.

 

---

Thời hạn bảo hiểm (Warehouse to Warehouse)

Đối với bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế, thời hạn bảo hiểm có ý nghĩa rất quan trọng.

Theo điều khoản CL265:

• Bảo hiểm bắt đầu khi hàng hóa được xếp lên phương tiện vận chuyển tại kho lạnh hoặc nơi chứa hàng được ghi trong hợp đồng để bắt đầu hành trình.
• Bảo hiểm tiếp tục trong suốt quá trình vận chuyển thông thường.
• Bảo hiểm kết thúc khi hàng được giao đến kho hoặc nơi chứa hàng tại địa điểm đích ghi trong hợp đồng, hoặc khi hàng được đưa đến một kho khác để lưu giữ, phân phối, hay sau thời hạn được quy định trong điều khoản, tùy từng trường hợp.

Doanh nghiệp cần đọc kỹ điều khoản về thời hạn để tránh hiểu nhầm rằng hàng hóa luôn được bảo hiểm kể cả khi đã lưu kho dài ngày tại điểm đến.

---

Quy trình yêu cầu bồi thường

Khi phát hiện tổn thất, doanh nghiệp nên thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Giảm thiểu tổn thất

Người được bảo hiểm có trách nhiệm thực hiện các biện pháp hợp lý để:

• Ngăn ngừa tổn thất phát sinh thêm.
• Giảm mức độ thiệt hại.
• Bảo vệ quyền khiếu nại đối với hãng tàu, người vận chuyển hoặc bên thứ ba.

Các chi phí hợp lý phát sinh nhằm thực hiện nghĩa vụ này có thể được xem xét theo điều khoản bảo hiểm.

---

Bước 2: Thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm

Thông báo cần thực hiện càng sớm càng tốt sau khi phát hiện tổn thất.

Nội dung nên bao gồm:

• Số đơn bảo hiểm.
• Tên tàu.
• Số container.
• Loại hàng.
• Mức độ thiệt hại.
• Địa điểm xảy ra.

---

Bước 3: Mời giám định

Không nên tự ý tiêu hủy hàng hóa hoặc sửa chữa container trước khi có ý kiến của đơn vị giám định, trừ trường hợp cần thiết để hạn chế tổn thất.

---

Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ

Thông thường gồm:

• Đơn yêu cầu bồi thường.
• Giấy chứng nhận bảo hiểm.
• Hợp đồng mua bán.
• Hóa đơn thương mại.
• Packing List.
• Vận đơn.
• Biên bản giám định.
• Biên bản hiện trường.
• Hình ảnh tổn thất.
• Chứng từ chứng minh giá trị thiệt hại.

---

Kinh nghiệm mua bảo hiểm hàng hóa đông lạnh xuất nhập khẩu

Để tối ưu hiệu quả bảo hiểm, doanh nghiệp nên lưu ý:

Chọn điều khoản phù hợp

Không phải lô hàng nào cũng chỉ cần ICC A.

Đối với thực phẩm đông lạnh, hãy trao đổi với doanh nghiệp bảo hiểm để xác định các điều khoản mở rộng cần thiết, tránh hiểu nhầm rằng mọi rủi ro về nhiệt độ đều được bảo hiểm.

---

Khai báo trung thực

Các thông tin cần khai báo chính xác:

• Chủng loại hàng.
• Giá trị hàng hóa.
• Nhiệt độ bảo quản.
• Tuyến vận chuyển.
• Loại container.
• Phương thức vận chuyển.

---

Lựa chọn số tiền bảo hiểm phù hợp

Thông thường số tiền bảo hiểm căn cứ vào giá trị hàng hóa theo hợp đồng ngoại thương và các chi phí liên quan theo thỏa thuận. Doanh nghiệp nên thống nhất cách xác định số tiền bảo hiểm ngay từ đầu để tránh tình trạng bảo hiểm thiếu giá trị.

---

Lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm có kinh nghiệm

Hàng đông lạnh là nhóm hàng có yêu cầu kỹ thuật cao. Do đó, nên ưu tiên đơn vị có:

• Kinh nghiệm bảo hiểm hàng hải.
• Mạng lưới giám định quốc tế.
• Khả năng phối hợp với đại lý ở nước ngoài.
• Quy trình bồi thường minh bạch.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Hàng đông lạnh có bắt buộc phải mua bảo hiểm không?

Không bắt buộc theo pháp luật. Tuy nhiên, nhiều hợp đồng ngoại thương hoặc điều kiện thanh toán (đặc biệt theo Incoterms như CIF hoặc CIP) có thể yêu cầu bên bán mua bảo hiểm.

---

2. Hàng bị mất lạnh có được bồi thường không?

Không phải lúc nào cũng được. Điều này phụ thuộc vào điều khoản bảo hiểm đã mua. Riêng điều khoản đình công CL265 mà bạn cung cấp không bảo hiểm thiệt hại do rã đông hoặc mất lạnh.

---

3. Đình công tại cảng có được bảo hiểm không?

Có thể được bảo hiểm nếu doanh nghiệp tham gia điều khoản đình công phù hợp như CL265, với phạm vi và điều kiện quy định trong hợp đồng.

---

4. Khi phát hiện hàng hư hỏng cần làm gì?

• Giữ nguyên hiện trạng nếu có thể.
• Thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm.
• Phối hợp giám định.
• Thu thập đầy đủ chứng từ.

---

Kết luận

Trong bối cảnh xuất nhập khẩu ngày càng phát triển, bảo hiểm hàng hóa đông lạnh xuất nhập khẩu không chỉ là công cụ bảo vệ tài sản mà còn là giải pháp quản trị rủi ro giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động và nâng cao uy tín với khách hàng quốc tế.

Tuy nhiên, hàng đông lạnh có đặc thù riêng về bảo quản và vận chuyển. Vì vậy, doanh nghiệp cần đọc kỹ các điều khoản bảo hiểm, đặc biệt là phạm vi bảo hiểm và các điểm loại trừ của từng điều khoản mở rộng như Institute Frozen Food Clauses hay Strike Clauses CL265, để lựa chọn chương trình bảo hiểm phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc hiểu đúng hợp đồng sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ tốt nhất quyền lợi khi có tổn thất xảy ra. Hotline:0932377138