Bảo hiểm dưới giá trị là gì? Cách xác định và lưu ý quan trọng năm 2026

Bảo hiểm dưới giá trị là gì? Cách tính bồi thường và những điều cần biết năm 2026

Bảo hiểm dưới giá trị là gì?

Bảo hiểm dưới giá trị là trường hợp số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm giao kết hợp đồng hoặc tại thời điểm xác định theo điều khoản của hợp đồng bảo hiểm.

Đây là một khái niệm quan trọng trong bảo hiểm tài sản, bởi nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền bồi thường khi xảy ra tổn thất.

Nhiều cá nhân và doanh nghiệp lựa chọn số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của tài sản để giảm phí bảo hiểm. Tuy nhiên, quyết định này có thể dẫn đến việc số tiền bồi thường không đáp ứng được mức tổn thất thực tế nếu hợp đồng áp dụng nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ.

bảo hiểm dưới giá trị là gì

Vì sao xảy ra bảo hiểm dưới giá trị?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó phổ biến nhất là:

Muốn giảm chi phí bảo hiểm

Một số doanh nghiệp chủ động khai báo số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị tài sản nhằm giảm phí phải đóng.

Mặc dù giúp tiết kiệm chi phí trước mắt, nhưng khi xảy ra tổn thất, quyền lợi bảo hiểm có thể bị ảnh hưởng theo điều khoản hợp đồng.

Không cập nhật giá trị tài sản

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể:

Đầu tư thêm máy móc.
Mở rộng nhà xưởng.
Tăng lượng hàng tồn kho.
Nâng cấp dây chuyền sản xuất.

Nếu hợp đồng bảo hiểm không được điều chỉnh tương ứng, số tiền bảo hiểm có thể không còn phản ánh đúng giá trị tài sản thực tế.

Định giá tài sản chưa chính xác

Một số tài sản có giá trị biến động theo thời gian hoặc khó xác định giá trị thị trường.

Nếu việc định giá ban đầu chưa phù hợp, hợp đồng có thể rơi vào tình trạng bảo hiểm dưới giá trị.

Bảo hiểm dưới giá trị ảnh hưởng như thế nào đến bồi thường?

Trong nhiều hợp đồng bảo hiểm tài sản, nếu áp dụng điều khoản bồi thường theo tỷ lệ, doanh nghiệp bảo hiểm có thể xác định số tiền bồi thường dựa trên mối quan hệ giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế của tài sản.

Ví dụ minh họa

Một doanh nghiệp có:

Giá trị thực tế của nhà xưởng: 20 tỷ đồng.
Số tiền bảo hiểm: 10 tỷ đồng.

Nếu xảy ra tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm với mức thiệt hại thực tế là 2 tỷ đồng, việc xác định số tiền bồi thường sẽ căn cứ vào các điều khoản trong hợp đồng, trong đó có thể áp dụng nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ nếu hợp đồng có quy định.

Do cách tính có thể khác nhau giữa các sản phẩm và điều khoản, người tham gia bảo hiểm nên trao đổi với doanh nghiệp bảo hiểm hoặc tư vấn viên để hiểu rõ cách áp dụng đối với hợp đồng của mình.

Những loại bảo hiểm thường áp dụng nguyên tắc dưới giá trị

Khái niệm bảo hiểm dưới giá trị thường gặp trong các nghiệp vụ như:

Bảo hiểm cháy nổ.
Bảo hiểm mọi rủi ro tài sản.
Bảo hiểm nhà xưởng.
Bảo hiểm kho hàng.
Bảo hiểm máy móc thiết bị.
Bảo hiểm công trình.
Bảo hiểm hàng hóa.

Đối với mỗi loại bảo hiểm, việc áp dụng sẽ phụ thuộc vào điều khoản cụ thể của hợp đồng.

Làm thế nào để tránh bảo hiểm dưới giá trị?

Để hạn chế ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm, người tham gia nên:

Xác định đúng giá trị tài sản

Việc xác định đúng giá trị tài sản ngay từ khi ký hợp đồng là yếu tố quan trọng.

Đối với tài sản có giá trị lớn hoặc phức tạp, có thể tham khảo ý kiến của đơn vị thẩm định hoặc chuyên gia để có cơ sở xác định phù hợp.

Cập nhật hợp đồng khi tài sản thay đổi

Nếu doanh nghiệp đầu tư thêm tài sản hoặc giá trị tài sản tăng đáng kể, nên thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm để xem xét điều chỉnh hợp đồng.

Điều này giúp phạm vi bảo vệ phù hợp hơn với tình hình thực tế.

Rà soát chương trình bảo hiểm định kỳ

Doanh nghiệp nên kiểm tra định kỳ:

Giá trị tài sản.
Danh mục tài sản.
Số tiền bảo hiểm.
Các điều khoản quan trọng của hợp đồng.

Việc rà soát thường xuyên giúp phát hiện và điều chỉnh kịp thời những điểm chưa phù hợp.

Những hiểu lầm thường gặp

Mua bảo hiểm ít hơn chỉ ảnh hưởng khi tổn thất toàn bộ

Đây là quan niệm chưa chính xác.

Trong nhiều trường hợp, ngay cả khi tổn thất chỉ xảy ra ở một phần tài sản, việc bồi thường vẫn có thể chịu ảnh hưởng nếu hợp đồng áp dụng điều khoản bồi thường theo tỷ lệ.

Có thể khai báo thấp để giảm phí rồi điều chỉnh sau

Nếu việc điều chỉnh chỉ được thực hiện sau khi rủi ro đã xảy ra thì sẽ không làm thay đổi quyền lợi đối với sự kiện đã phát sinh.

Do đó, việc cập nhật số tiền bảo hiểm cần được thực hiện trước khi xảy ra tổn thất.

Kết luận

Bảo hiểm dưới giá trị là tình trạng số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của tài sản và có thể ảnh hưởng đáng kể đến quyền lợi bồi thường nếu hợp đồng áp dụng nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ.

Đối với cá nhân và doanh nghiệp, việc xác định đúng giá trị tài sản, cập nhật hợp đồng khi có thay đổi và hiểu rõ các điều khoản bảo hiểm là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi khi không may xảy ra rủi ro.

Bảo hiểm dưới giá trị là gì? Cách tính bồi thường và những điều cần biết năm 2026 (Phần 2)

Cách hạn chế rủi ro khi tham gia bảo hiểm dưới giá trị

Để đảm bảo quyền lợi khi xảy ra tổn thất, doanh nghiệp và cá nhân nên chủ động áp dụng một số biện pháp sau:

Định giá tài sản chính xác

Việc xác định đúng giá trị tài sản ngay từ thời điểm tham gia bảo hiểm là yếu tố quan trọng nhất.

Đối với các tài sản có giá trị lớn như nhà xưởng, kho hàng, dây chuyền sản xuất hoặc máy móc nhập khẩu, nên căn cứ vào:

Giá mua hoặc giá đầu tư thực tế.
Chi phí vận chuyển, lắp đặt (nếu được tính vào giá trị tài sản).
Chi phí xây dựng hoặc thay thế mới trong trường hợp phù hợp.
Hồ sơ kế toán và sổ tài sản cố định.

Trong trường hợp tài sản có tính đặc thù, doanh nghiệp có thể thuê đơn vị thẩm định giá để có cơ sở xác định giá trị phù hợp.

Thường xuyên rà soát số tiền bảo hiểm

Giá trị tài sản không phải lúc nào cũng cố định.

Ví dụ:

Doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng.
Đầu tư thêm máy móc.
Tăng lượng hàng tồn kho.
Giá vật liệu xây dựng tăng.
Thiết bị nhập khẩu tăng giá do biến động tỷ giá.

Nếu không điều chỉnh hợp đồng bảo hiểm, số tiền bảo hiểm có thể không còn phù hợp với giá trị tài sản thực tế.

Do đó, doanh nghiệp nên rà soát chương trình bảo hiểm ít nhất mỗi năm một lần hoặc khi có thay đổi lớn về tài sản.

Làm việc với đơn vị tư vấn bảo hiểm

Một đơn vị tư vấn có kinh nghiệm sẽ hỗ trợ:

Xác định giá trị tài sản.
Đánh giá rủi ro.
Đề xuất số tiền bảo hiểm phù hợp.
Giải thích các điều khoản về bồi thường.
Tư vấn phương án bảo hiểm tối ưu.

Điều này giúp hạn chế nguy cơ tham gia bảo hiểm dưới giá trị mà không nhận ra.

Những hiểu lầm phổ biến về bảo hiểm dưới giá trị

"Mua ít để tiết kiệm phí là có lợi"

Nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm đến việc giảm phí bảo hiểm mà bỏ qua ảnh hưởng đến quyền lợi bồi thường.

Khoản phí tiết kiệm được có thể không đáng kể so với phần quyền lợi có thể bị giảm khi xảy ra tổn thất lớn.

"Chỉ tổn thất toàn bộ mới bị ảnh hưởng"

Trong một số hợp đồng, nếu áp dụng điều khoản bồi thường theo tỷ lệ, ngay cả tổn thất bộ phận cũng có thể chịu ảnh hưởng khi số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của tài sản.

Do đó, cần đọc kỹ điều khoản hợp đồng để hiểu cách áp dụng.

"Có thể nâng số tiền bảo hiểm sau khi xảy ra sự cố"

Việc điều chỉnh số tiền bảo hiểm sau khi sự kiện bảo hiểm đã phát sinh sẽ không làm thay đổi quyền lợi đối với tổn thất đã xảy ra.

Vì vậy, việc rà soát và cập nhật hợp đồng cần được thực hiện trước khi có rủi ro.

Ví dụ thực tế

Trường hợp 1: Kê khai đúng giá trị

Một nhà xưởng có giá trị thực tế 30 tỷ đồng và được tham gia bảo hiểm với số tiền tương ứng.

Khi xảy ra tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm, việc xác định số tiền bồi thường sẽ căn cứ vào mức thiệt hại thực tế, điều khoản hợp đồng và các quy định liên quan.

Trường hợp 2: Kê khai thấp hơn giá trị tài sản

Một doanh nghiệp có nhà kho trị giá 30 tỷ đồng nhưng chỉ mua bảo hiểm với số tiền 15 tỷ đồng.

Nếu hợp đồng áp dụng điều khoản bồi thường theo tỷ lệ, mức bồi thường có thể bị điều chỉnh tương ứng theo quy định của hợp đồng.

Ví dụ này cho thấy việc giảm số tiền bảo hiểm để tiết kiệm phí có thể dẫn đến quyền lợi thấp hơn khi xảy ra tổn thất.

Những lưu ý dành cho doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp sản xuất, thương mại hoặc logistics, nên:

Cập nhật giá trị tài sản sau mỗi đợt đầu tư.
Điều chỉnh số tiền bảo hiểm khi mở rộng nhà xưởng.
Kiểm tra giá trị hàng tồn kho theo từng thời kỳ.
Lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh giá trị tài sản.
Trao đổi với doanh nghiệp bảo hiểm khi có thay đổi lớn về tài sản.

Đây là những biện pháp giúp chương trình bảo hiểm luôn phù hợp với thực tế hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

Có nên mua bảo hiểm đúng bằng giá trị tài sản?

Thông thường, việc xác định số tiền bảo hiểm phù hợp với giá trị tài sản sẽ giúp cân bằng giữa quyền lợi bảo hiểm và chi phí tham gia. Mức phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm tài sản và điều khoản của từng hợp đồng.

Giá trị tài sản thay đổi trong thời gian bảo hiểm thì sao?

Nếu giá trị tài sản tăng đáng kể, người được bảo hiểm nên chủ động thông báo để doanh nghiệp bảo hiểm xem xét điều chỉnh hợp đồng khi cần thiết.

Bảo hiểm dưới giá trị có áp dụng cho mọi loại bảo hiểm không?

Khái niệm này chủ yếu được áp dụng trong các nghiệp vụ bảo hiểm tài sản. Cách xác định quyền lợi sẽ phụ thuộc vào từng sản phẩm và điều khoản cụ thể.

Kết luận

Bảo hiểm dưới giá trị là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến quyền lợi bồi thường không đáp ứng kỳ vọng của người tham gia bảo hiểm. Để hạn chế rủi ro này, doanh nghiệp và cá nhân cần xác định đúng giá trị tài sản, lựa chọn số tiền bảo hiểm phù hợp và thường xuyên rà soát hợp đồng khi có thay đổi về tài sản.

Việc đầu tư thời gian để xây dựng chương trình bảo hiểm phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp bảo vệ tài sản hiệu quả hơn và giảm thiểu những tranh chấp có thể phát sinh trong quá trình giải quyết bồi thường.

#BaoHiemDuoiGiaTri #BaoHiemTaiSan #BaoHiemChayNo #BoiThuongBaoHiem #QuanTriRuiRo #BaoHiemDoanhNghiep #TheGioiBaoHiem

Bảo hiểm dưới giá trị là gì? Cách tính, mức bồi thường và những điều cần lưu ý

6. Bảo hiểm dưới giá trị là gì?

Bảo hiểm dưới giá trị là tình trạng số tiền bảo hiểm được xác định thấp hơn giá trị thực tế của tài sản được bảo hiểm theo cơ sở định giá được áp dụng trong hợp đồng bảo hiểm.

Đây là một vấn đề rất quan trọng khi doanh nghiệp mua bảo hiểm tài sản, bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm nhà xưởng, bảo hiểm máy móc thiết bị hoặc bảo hiểm hàng hóa.

Ví dụ, một nhà máy có tổng giá trị tài sản được xác định là 50 tỷ đồng, nhưng doanh nghiệp chỉ mua bảo hiểm với số tiền bảo hiểm 30 tỷ đồng.

Trong trường hợp này:

Giá trị tài sản: 50 tỷ đồng.
Số tiền bảo hiểm: 30 tỷ đồng.
Phần giá trị chưa được bảo hiểm: 20 tỷ đồng.
Tỷ lệ bảo hiểm: 60%.

Như vậy, tài sản đang ở tình trạng bảo hiểm dưới giá trị.

Điều doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là khi tài sản bị tổn thất, việc chỉ mua bảo hiểm 30 tỷ đồng không có nghĩa doanh nghiệp chắc chắn được nhận đủ 30 tỷ đồng. Mức bồi thường còn phụ thuộc vào thiệt hại thực tế, điều khoản hợp đồng, phương pháp xác định giá trị tài sản, mức miễn thường, giới hạn trách nhiệm và các quy định liên quan.

7. Ví dụ dễ hiểu về bảo hiểm dưới giá trị

Giả sử một doanh nghiệp có nhà xưởng và máy móc với tổng giá trị được xác định là:

100 tỷ đồng.

Doanh nghiệp chỉ tham gia bảo hiểm với số tiền:

60 tỷ đồng.

Như vậy, doanh nghiệp đang bảo hiểm cho tài sản ở mức:

60 / 100 = 60%.

Có nghĩa là khoảng 40% giá trị tài sản chưa được bảo hiểm theo số tiền bảo hiểm đã lựa chọn.

Nếu xảy ra tổn thất một phần và thiệt hại được xác định là 20 tỷ đồng, trong trường hợp hợp đồng áp dụng nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ bảo hiểm dưới giá trị, số tiền bồi thường có thể được xác định theo tỷ lệ:

20 tỷ × 60 / 100 = 12 tỷ đồng

Sau đó còn có thể phải xem xét mức miễn thường và các điều kiện khác của hợp đồng.

Ví dụ này chỉ nhằm minh họa cách hiểu về bảo hiểm dưới giá trị. Khi giải quyết một hồ sơ bồi thường thực tế, phương pháp tính phải căn cứ vào quy tắc và điều khoản cụ thể của hợp đồng.

8. Vì sao doanh nghiệp thường mua bảo hiểm dưới giá trị?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

8.1. Muốn tiết kiệm phí bảo hiểm

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất.

Doanh nghiệp có tài sản trị giá 100 tỷ đồng nhưng chỉ mua bảo hiểm 60 tỷ đồng vì cho rằng mua thấp hơn sẽ giúp giảm chi phí.

Ví dụ tỷ lệ phí giả định là 0,2%:

Nếu bảo hiểm 100 tỷ đồng:

100 tỷ × 0,2% = 200 triệu đồng/năm.

Nếu chỉ bảo hiểm 60 tỷ đồng:

60 tỷ × 0,2% = 120 triệu đồng/năm.

Doanh nghiệp tiết kiệm được 80 triệu đồng phí bảo hiểm.

Tuy nhiên, đổi lại là mức độ bảo vệ tài sản bị giảm.

Khi xảy ra tổn thất lớn, phần tài sản không được bảo hiểm có thể trở thành khoản thiệt hại mà doanh nghiệp phải tự chịu.

8.2. Không cập nhật giá trị tài sản

Một doanh nghiệp có thể mua bảo hiểm từ nhiều năm trước.

Ví dụ:

Năm 2022, tổng giá trị tài sản là 50 tỷ đồng.

Doanh nghiệp mua bảo hiểm 50 tỷ đồng.

Đến năm 2026, doanh nghiệp đầu tư thêm:

Máy móc mới.
Nhà xưởng mới.
Hệ thống điện.
Kho hàng.
Thiết bị sản xuất.

Tổng giá trị tài sản hiện tại tăng lên 90 tỷ đồng.

Nhưng số tiền bảo hiểm vẫn giữ nguyên 50 tỷ đồng.

Khi đó, doanh nghiệp có thể đang rơi vào tình trạng bảo hiểm dưới giá trị.

8.3. Giá trị tài sản tăng theo chi phí xây dựng

Đối với nhà xưởng, giá trị xây dựng có thể thay đổi theo thời gian.

Giá thép, xi măng, nhân công, thiết bị kỹ thuật và các chi phí xây dựng khác có thể biến động.

Doanh nghiệp sử dụng giá trị xây dựng cũ để làm căn cứ bảo hiểm trong nhiều năm mà không rà soát lại có thể dẫn đến việc số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị cần thiết.

8.4. Không tính đầy đủ tài sản

Một số doanh nghiệp khi lập danh mục bảo hiểm chỉ tính nhà xưởng và máy móc chính nhưng bỏ sót:

Thiết bị phụ trợ.
Hệ thống điện.
Hệ thống PCCC.
Máy phát điện.
Máy nén khí.
Hệ thống điều hòa.
Công trình phụ.
Kho chứa.
Nội thất.
Các thiết bị kỹ thuật.

Việc bỏ sót tài sản có thể khiến tổng số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của toàn bộ tài sản.

9. Bảo hiểm dưới giá trị có ảnh hưởng đến bồi thường không?

Có thể có.

Đây là nội dung quan trọng nhất khi tìm hiểu bảo hiểm dưới giá trị là gì.

Nếu hợp đồng áp dụng nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ, khi tài sản được bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế, khoản bồi thường đối với tổn thất bộ phận có thể được tính theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm và giá trị tài sản.

Công thức minh họa:

Số tiền bồi thường = Mức thiệt hại × Số tiền bảo hiểm / Giá trị tài sản

Ví dụ:

Giá trị tài sản: 20 tỷ đồng.
Số tiền bảo hiểm: 10 tỷ đồng.
Thiệt hại: 4 tỷ đồng.

Tỷ lệ bảo hiểm:

10 / 20 = 50%.

Nếu hợp đồng áp dụng nguyên tắc tỷ lệ, mức bồi thường trước các khoản điều chỉnh khác có thể là:

4 tỷ × 50% = 2 tỷ đồng.

Phần thiệt hại còn lại có thể trở thành trách nhiệm mà doanh nghiệp phải tự chịu.

Tuy nhiên, đây là ví dụ minh họa, không nên sử dụng công thức này một cách máy móc cho mọi hợp đồng bảo hiểm. Doanh nghiệp cần kiểm tra chính xác điều khoản về bảo hiểm dưới giá trị trong hợp đồng của mình.

10. Bảo hiểm dưới giá trị khi tổn thất toàn bộ có giống tổn thất bộ phận không?

Không nên đánh đồng hai trường hợp này.

10.1. Tổn thất bộ phận

Đây là trường hợp tài sản chỉ bị thiệt hại một phần.

Ví dụ:

Nhà xưởng trị giá 50 tỷ đồng.

Số tiền bảo hiểm: 30 tỷ đồng.

Một vụ cháy gây thiệt hại 10 tỷ đồng.

Nếu hợp đồng áp dụng nguyên tắc bảo hiểm dưới giá trị theo tỷ lệ, khoản bồi thường có thể bị điều chỉnh theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm và giá trị tài sản.

10.2. Tổn thất toàn bộ

Nếu tài sản trị giá 50 tỷ đồng nhưng số tiền bảo hiểm chỉ 30 tỷ đồng và xảy ra tổn thất toàn bộ, số tiền bồi thường cũng không mặc nhiên vượt quá số tiền bảo hiểm.

Trong trường hợp này, số tiền bảo hiểm là một giới hạn quan trọng đối với trách nhiệm bảo hiểm, cùng với các điều kiện và giới hạn khác được quy định trong hợp đồng.

Do đó, doanh nghiệp cần hiểu rằng:

Mua bảo hiểm 30 tỷ đồng cho tài sản trị giá 50 tỷ đồng không tạo ra mức bảo vệ tương đương với mua bảo hiểm 50 tỷ đồng.

11. Bảo hiểm dưới giá trị và bảo hiểm trên giá trị khác nhau như thế nào?

Hai khái niệm này hoàn toàn trái ngược nhau.

Tiêu chí	Bảo hiểm dưới giá trị	Bảo hiểm trên giá trị
Giá trị tài sản	Cao hơn số tiền bảo hiểm	Thấp hơn số tiền bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm	Thấp	Cao
Mức độ bảo vệ	Có thể không đầy đủ	Có thể cao hơn nhu cầu
Phí bảo hiểm	Có thể thấp hơn	Có thể cao hơn
Rủi ro	Thiếu bảo hiểm	Có thể trả phí cho số tiền không cần thiết
Vấn đề cần quan tâm	Nguy cơ thiếu bồi thường	Không đồng nghĩa được bồi thường cao hơn thiệt hại

Doanh nghiệp cần hướng tới việc xác định số tiền bảo hiểm phù hợp với giá trị tài sản, thay vì cố tình mua thấp hoặc mua quá cao.

12. Bảo hiểm dưới giá trị có phải lúc nào cũng là sai?

Không nhất thiết.

Trong thực tế, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn số tiền bảo hiểm thấp hơn tổng giá trị tài sản vì nhiều lý do.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp có tổng tài sản 100 tỷ đồng nhưng chỉ muốn chuyển giao một phần rủi ro với mức trách nhiệm 70 tỷ đồng.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn số tiền bảo hiểm 70 tỷ đồng và chấp nhận tự giữ lại phần rủi ro còn lại.

Tuy nhiên, khi lựa chọn cách này, doanh nghiệp phải hiểu rõ hậu quả tài chính.

Không nên mua bảo hiểm thấp hơn giá trị tài sản chỉ vì muốn giảm phí mà không hiểu nguyên tắc bồi thường áp dụng trong hợp đồng.

13. Khi nào doanh nghiệp nên mua bảo hiểm đúng giá trị?

Đối với tài sản quan trọng, có giá trị lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp nên xem xét mức bảo hiểm phù hợp với giá trị tài sản và nhu cầu quản trị rủi ro.

Đặc biệt là:

Nhà máy.
Nhà xưởng.
Kho hàng.
Trung tâm logistics.
Máy móc sản xuất.
Hệ thống thiết bị.
Tòa nhà.
Khách sạn.
Trung tâm thương mại.
Văn phòng.
Hàng hóa có giá trị cao.

Việc mua bảo hiểm phù hợp giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ phải tự chịu một phần thiệt hại lớn khi xảy ra cháy, nổ, thiên tai hoặc các rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm.

14. Bảo hiểm dưới giá trị trong bảo hiểm nhà xưởng

Nhà xưởng là một trong những nhóm tài sản dễ xảy ra tình trạng bảo hiểm dưới giá trị.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp có:

Nhà xưởng: 40 tỷ đồng.
Máy móc: 30 tỷ đồng.
Thiết bị: 10 tỷ đồng.
Hàng hóa: 20 tỷ đồng.

Tổng giá trị tài sản:

100 tỷ đồng.

Doanh nghiệp chỉ mua bảo hiểm với số tiền:

60 tỷ đồng.

Nếu không có cơ chế hoặc điều khoản đặc biệt khác, doanh nghiệp cần hiểu rằng 60 tỷ đồng không phải là mức bảo vệ tương đương với 100 tỷ đồng.

Đặc biệt, nếu xảy ra tổn thất lớn, doanh nghiệp có thể phải tự chịu phần thiệt hại vượt ngoài phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.

15. Bảo hiểm dưới giá trị đối với máy móc thiết bị

Máy móc thiết bị cần được đánh giá cẩn thận vì giá trị của máy có thể được xác định theo nhiều cơ sở khác nhau.

Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào giá trị còn lại trên sổ sách kế toán để quyết định số tiền bảo hiểm.

Ví dụ:

Một dây chuyền sản xuất có giá trị đầu tư ban đầu 20 tỷ đồng.

Sau nhiều năm sử dụng, giá trị kế toán giảm xuống còn 8 tỷ đồng.

Nếu doanh nghiệp lấy 8 tỷ đồng làm số tiền bảo hiểm mà cơ sở bảo hiểm yêu cầu xác định theo giá trị thay thế tương đương, có thể phát sinh tình trạng thiếu bảo hiểm.

Ngược lại, nếu phương pháp bảo hiểm được xác định theo giá trị thực tế thì cách đánh giá sẽ khác.

Vì vậy, phương pháp xác định giá trị phải được thống nhất trước khi ký hợp đồng.

16. Bảo hiểm dưới giá trị đối với hàng hóa tồn kho

Hàng hóa là loại tài sản có giá trị biến động liên tục.

Ví dụ:

Doanh nghiệp thường xuyên có hàng hóa trị giá 30 tỷ đồng nhưng chỉ mua bảo hiểm 15 tỷ đồng.

Nếu lượng hàng hóa thường xuyên vượt quá số tiền bảo hiểm, doanh nghiệp có thể đang tự giữ lại một phần lớn rủi ro.

Đặc biệt trong các ngành:

Dệt may.
Nhựa.
Gỗ.
Điện tử.
Thực phẩm.
Nông sản.
Logistics.
Kho lạnh.
Xuất nhập khẩu.

giá trị hàng tồn kho có thể biến động rất mạnh theo mùa vụ và hoạt động kinh doanh.

Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp bảo hiểm phù hợp với đặc điểm biến động của hàng hóa.

17. Bảo hiểm dưới giá trị trong bảo hiểm cháy nổ

Đối với bảo hiểm cháy nổ, việc xác định số tiền bảo hiểm là vấn đề đặc biệt quan trọng.

Một nhà máy có thể có tổng giá trị tài sản rất lớn nhưng doanh nghiệp chỉ khai báo một phần tài sản hoặc xác định số tiền bảo hiểm quá thấp.

Khi xảy ra cháy, thiệt hại có thể bao gồm:

Nhà xưởng.
Máy móc.
Nguyên liệu.
Thành phẩm.
Hệ thống điện.
Thiết bị.
Kho hàng.
Nội thất.
Các hạng mục phụ trợ.

Nếu số tiền bảo hiểm thấp hơn đáng kể so với giá trị tài sản, doanh nghiệp cần hiểu rõ mức độ tự giữ lại rủi ro.

Không nên chỉ lựa chọn số tiền bảo hiểm dựa trên mức phí thấp nhất.

18. Bảo hiểm dưới giá trị có làm phí bảo hiểm rẻ hơn không?

Trong nhiều trường hợp, số tiền bảo hiểm thấp hơn sẽ dẫn đến phí bảo hiểm thấp hơn nếu tỷ lệ phí không thay đổi.

Ví dụ giả định:

Giá trị tài sản: 50 tỷ đồng.

Tỷ lệ phí: 0,2%.

Nếu bảo hiểm 50 tỷ đồng:

Phí = 50 tỷ × 0,2% = 100 triệu đồng.

Nếu bảo hiểm 30 tỷ đồng:

Phí = 30 tỷ × 0,2% = 60 triệu đồng.

Doanh nghiệp tiết kiệm được 40 triệu đồng phí.

Nhưng doanh nghiệp cũng giảm mức chuyển giao rủi ro từ 50 tỷ xuống 30 tỷ đồng.

Do đó, cần nhìn nhận vấn đề dưới góc độ chi phí bảo hiểm và khả năng tự chịu tổn thất, chứ không nên chỉ nhìn vào phí bảo hiểm thấp.

19. Có nên cố tình mua bảo hiểm dưới giá trị để giảm phí?

Đối với doanh nghiệp có tài sản lớn, đây là quyết định cần được cân nhắc rất kỹ.

Nếu doanh nghiệp có khả năng tài chính mạnh và chủ động giữ lại một phần rủi ro, việc mua bảo hiểm với mức thấp hơn giá trị tài sản có thể là một chiến lược quản trị rủi ro.

Nhưng nếu doanh nghiệp không đủ khả năng tài chính để tự chịu phần tổn thất lớn, việc mua bảo hiểm dưới giá trị có thể tạo ra rủi ro đáng kể.

Ví dụ:

Tài sản trị giá 100 tỷ đồng.

Doanh nghiệp chỉ mua bảo hiểm 50 tỷ đồng.

Nếu xảy ra tổn thất lớn 40 tỷ đồng, doanh nghiệp có thể phải tự chịu một phần tổn thất tùy theo cách áp dụng điều khoản bảo hiểm dưới giá trị.

Vì vậy, trước khi quyết định số tiền bảo hiểm, doanh nghiệp cần trả lời câu hỏi:

Nếu xảy ra tổn thất lớn, doanh nghiệp có đủ tiền để tự chi trả phần rủi ro không được bảo hiểm hay không?

Nếu câu trả lời là không, cần xem xét lại mức bảo hiểm.

20. Làm thế nào để tránh bảo hiểm dưới giá trị?

Bước 1: Kiểm kê toàn bộ tài sản

Doanh nghiệp cần lập danh sách:

Nhà xưởng.
Máy móc.
Thiết bị.
Hàng hóa.
Nguyên vật liệu.
Thành phẩm.
Nội thất.
Công trình phụ.

Bước 2: Xác định giá trị từng tài sản

Không nên chỉ sử dụng con số ước tính.

Cần kiểm tra chứng từ và cơ sở định giá phù hợp.

Bước 3: Xác định phương pháp bồi thường

Đây là bước rất quan trọng.

Doanh nghiệp cần biết tài sản sẽ được đánh giá theo cơ sở nào khi xảy ra tổn thất.

Bước 4: Xác định số tiền bảo hiểm

Sau khi có giá trị tài sản, doanh nghiệp mới lựa chọn số tiền bảo hiểm phù hợp.

Bước 5: Kiểm tra điều khoản bảo hiểm dưới giá trị

Không nên chỉ đọc số tiền bảo hiểm.

Cần đọc kỹ điều khoản liên quan đến việc tài sản được bảo hiểm thấp hơn giá trị.

Bước 6: Rà soát hàng năm

Giá trị tài sản có thể thay đổi theo thời gian.

Do đó, doanh nghiệp nên kiểm tra lại số tiền bảo hiểm khi:

Mua thêm máy móc.
Mở rộng nhà xưởng.
Tăng lượng hàng tồn kho.
Đầu tư thêm thiết bị.
Giá tài sản tăng mạnh.
Thay đổi hoạt động sản xuất.

21. Những sai lầm phổ biến khi mua bảo hiểm dưới giá trị

Sai lầm 1: Chỉ quan tâm đến phí bảo hiểm

Phí thấp không có nghĩa là doanh nghiệp được bảo vệ tốt.

Sai lầm 2: Không kiểm tra tổng giá trị tài sản

Nhiều doanh nghiệp đưa ra số tiền bảo hiểm dựa trên cảm tính.

Sai lầm 3: Không cập nhật tài sản mới

Đây là nguyên nhân rất phổ biến dẫn đến thiếu bảo hiểm.

Sai lầm 4: Không đọc điều khoản tỷ lệ

Doanh nghiệp chỉ nhìn số tiền bảo hiểm mà không tìm hiểu cách xác định bồi thường.

Sai lầm 5: Không phân biệt giá trị sổ sách và giá trị bảo hiểm

Hai khái niệm này có thể khác nhau tùy phương pháp được áp dụng.

Sai lầm 6: Nghĩ rằng chỉ cần bảo hiểm tài sản chính

Trong một vụ cháy nhà máy, thiệt hại có thể xảy ra đối với nhiều nhóm tài sản khác nhau.

22. Có thể điều chỉnh số tiền bảo hiểm trong thời hạn hợp đồng không?

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể trao đổi với doanh nghiệp bảo hiểm để điều chỉnh số tiền bảo hiểm trong thời hạn hợp đồng, nhưng việc này phải căn cứ vào điều khoản hợp đồng và thỏa thuận giữa các bên.

Ví dụ, doanh nghiệp bắt đầu năm bảo hiểm với tổng giá trị tài sản 50 tỷ đồng.

Sau đó đầu tư thêm dây chuyền 20 tỷ đồng.

Tổng giá trị tài sản tăng lên 70 tỷ đồng.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát hợp đồng thay vì chờ đến khi xảy ra tổn thất mới phát hiện số tiền bảo hiểm không còn phù hợp.

Việc điều chỉnh có thể liên quan đến:

Phí bảo hiểm bổ sung.
Thay đổi số tiền bảo hiểm.
Phụ lục hợp đồng.
Thay đổi điều khoản.
Thời điểm hiệu lực của phần điều chỉnh.

Do đó, cần trao đổi với đơn vị bảo hiểm trước khi tự ý thay đổi.

23. Bảo hiểm dưới giá trị có giống miễn thường không?

Không.

Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Bảo hiểm dưới giá trị liên quan đến việc số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị tài sản.

Mức miễn thường là phần tổn thất mà người được bảo hiểm phải tự chịu theo thỏa thuận trong hợp đồng trước khi doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện trách nhiệm bồi thường.

Ví dụ:

Tài sản trị giá 10 tỷ đồng.

Số tiền bảo hiểm: 8 tỷ đồng.

→ Đây có thể là bảo hiểm dưới giá trị.

Nếu hợp đồng có mức miễn thường 100 triệu đồng:

→ 100 triệu đồng là mức miễn thường.

Hai vấn đề này có thể đồng thời xuất hiện trong một hợp đồng nhưng không phải là một.

24. Bảo hiểm dưới giá trị có giống giới hạn trách nhiệm không?

Cũng không.

Số tiền bảo hiểm và giới hạn trách nhiệm có thể là những khái niệm khác nhau tùy sản phẩm và cấu trúc hợp đồng.

Ví dụ, một hợp đồng bảo hiểm tài sản có thể quy định số tiền bảo hiểm cho toàn bộ tài sản nhưng đồng thời có các giới hạn trách nhiệm hoặc giới hạn phụ đối với một số loại tổn thất hoặc tài sản.

Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn một con số duy nhất trên hợp đồng để đánh giá toàn bộ quyền lợi bảo hiểm.

25. Doanh nghiệp nên mua bảo hiểm tài sản bao nhiêu là phù hợp?

Không có một con số chung áp dụng cho tất cả doanh nghiệp.

Số tiền bảo hiểm phụ thuộc vào:

Loại tài sản.
Giá trị tài sản.
Phương pháp định giá.
Mức độ rủi ro.
Khả năng tài chính của doanh nghiệp.
Mức rủi ro doanh nghiệp muốn tự giữ lại.
Phạm vi bảo hiểm.
Điều khoản hợp đồng.

Ví dụ, một nhà máy có tài sản 100 tỷ đồng có thể lựa chọn bảo hiểm 100 tỷ đồng nếu muốn chuyển giao phần lớn rủi ro.

Một doanh nghiệp khác có thể lựa chọn mức thấp hơn nếu có chiến lược tự bảo hiểm một phần rủi ro.

Điều quan trọng là quyết định phải được đưa ra có chủ đích và hiểu rõ hậu quả, không phải do ước tính thiếu chính xác.

26. Checklist kiểm tra trước khi ký hợp đồng bảo hiểm tài sản

Doanh nghiệp có thể kiểm tra các nội dung sau:

Chỉ cần thực hiện đầy đủ các bước này, doanh nghiệp có thể hạn chế đáng kể nguy cơ mua bảo hiểm không phù hợp.

27. Tư vấn bảo hiểm dưới giá trị cho nhà xưởng, doanh nghiệp và kho hàng

Đối với doanh nghiệp đang sở hữu tài sản lớn, việc xác định số tiền bảo hiểm nên được thực hiện trước khi yêu cầu báo phí.

Đặc biệt với:

Nhà máy sản xuất.
Nhà xưởng.
Kho bãi.
Kho lạnh.
Công ty logistics.
Trung tâm thương mại.
Khách sạn.
Văn phòng.
Cơ sở sản xuất.
Tin khác
Đánh giá:

Bình Luận

Bảo hiểm dưới giá trị là gì? Cách tính bồi thường và những điều cần biết năm 2026